Tine Schøning, Regionalna Kierowniczka ds. Weterynarii na Europę
Zespół rozrodczo-oddechowy świń (PRRS) i bakterie Mycoplasma hyopneumoniae nadal stanowią zagrożenie dla zdrowia stad, a ostatnie ogniska pryszczycy (FMD) i afrykańskiego pomoru świń (ASF) w Europie podkreślają pilną potrzebę wdrażania skutecznych strategii bioasekuracji. W obliczu powyższych zagrożeń, jak też pojawiających się nowych chorób, proaktywne zarządzanie zdrowiem stada jest kluczowe zarówno dla postępu genetycznego, jak i zrównoważonej produkcji trzody chlewnej.
Tine Schøning pełni funkcję Regionalnej Kierowniczki ds. Weterynarii na Europę od maja 2024 roku. Posiada tytuł magistra medycyny weterynaryjnej Uniwersytetu Kopenhaskiego oraz duński certyfikat w zakresie zarządzania zdrowiem stad trzody chlewnej (Herd Health Management in Swine).
W ramach Globalnego Zespołu Weterynaryjnego Topigs Norsvin wspiera upowszechnianie postępu genetycznego, dbając o zdrowie świń, bezpieczeństwo transportu i bioasekurację we współpracy z lokalnymi lekarzami weterynarii, a także z naszym łańcuchem dostaw oraz zespołami ds. sprzedaży i produkcji.
Bioasekuracja jako najwyższy priorytet
Skutki wystąpienia ognisk chorobowych wykraczają daleko poza pojedyncze gospodarstwa. Bez odpowiednich środków zaradczych epidemie mogą siać spustoszenie na regionalnych i globalnych rynkach trzody chlewnej, poważnie zagrażając zrównoważonemu rozwojowi naszej branży. Wysoki poziom bioasekuracji ogranicza rozprzestrzenianie się chorób, obniża koszty leczenia i zapewnia stabilność produkcji. Dlatego też jasna i skuteczna strategia bioasekuracji to twoja długoterminowa inwestycja w zrównoważoną produkcję i wiarygodność rynkową.
Zarządzanie bioasekuracją
Z mojego doświadczenia wynika, że wiele osób koncentruje się głównie na zewnętrznych środkach bioasekuracyjnych, takich jak filtracja powietrza, kontrola odwiedzających czy higiena transportu. Tymczasem środki wewnętrzne są równie istotne. Dlatego, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób, należy zwrócić szczególną uwagę na takie aspekty jak podział na strefy, ogólna higiena oraz skuteczne zarządzanie przepływem zwierząt. Istotne jest również budowanie kultury doskonałości bioasekuracyjnej poprzez szkolenie pracowników oraz egzekwowanie przestrzegania standardowych procedur operacyjnych.
Kluczowe działania bioasekuracyjne
| Kategoria | Działania |
| Bioasekuracja zewnętrzna | Kontrola odwiedzających, dezynfekcja pojazdów transportowych, regulacja przepływu materiałów oraz stosowanie systemów filtracji powietrza tam, gdzie to konieczne. |
| Bioasekuracja wewnętrzna | Podział na strefy, zapewnienie odpowiednich standardów higieny oraz optymalizacja przepływu zwierząt. |
| Profilaktyka chorób | Monitorowanie chorób SPF , identyfikacja ryzyk, aktualizacja protokołów. |
| Ochrona warstwowa | Zapewnienie wielu poziomów bioasekuracji, aby zrekompensować potencjalne słabości poszczególnych środków. |
| Regularne audyty i działania naprawcze | Rutynowe przeprowadzanie audytów bioasekuracyjnych i niezwłoczne usuwanie zidentyfikowanych nieprawidłowości. |
| Adaptacja nadzoru | Stosowanie programów nadzoru i zwiększanie ich intensywności w obszarach o podwyższonym ryzyku. |
| Ustandaryzowane punkty kontroli czystości | Wdrażanie jednolitych procedur czyszczenia i dezynfekcji z zastosowaniem mierzalnych standardów zgodności. |
| Wykorzystanie technologii | Ułatwienie dostępu do wyników badań próbek, zastosowanie cyfrowych narzędzi do monitorowania zdrowia oraz bioasekuracji z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. |
Bioasekuracja i postęp genetyczny
Naruszenia bioasekuracji mogą prowadzić do powstawania ognisk chorób, które zatrzymują postęp genetyczny, zakłócając programy hodowlane i ograniczając przepływ zwierząt o wysokiej wartości hodowlanej. Przykładowo, byłam świadkiem sytuacji, w których ASF i PRRS prowadziły do utraty cennego materiału genetycznego oraz opóźnień w doskonaleniu stad.
Warstwowe podejście do bioasekuracji
Żaden plan bioasekuracji nie jest silniejszy niż jego najsłabsze ogniwo. Dlatego też zalecam wdrażanie wielu poziomów ochrony, aby mieć pewność, że jeśli jeden z obszarów zawiedzie, inne będą w stanie to zrekompensować. Na przykład podział na strefy i wysoki poziom higieny pomagają ograniczyć ryzyko, nawet jeśli środki bioasekuracji zewnętrznej zawiodą. Takie podejście chroni zarówno przed poważnymi chorobami, jak i tymi łagodniejszymi, ale wciąż istotnymi ekonomicznie – jak choćby Mycoplasma.
Zapewnianie zgodności protokołów
Kluczowe znaczenie ma jasna komunikacja i egzekwowanie odpowiedzialności. Zadbaj o to, aby osoby zarządzające dawały dobry przykład, inwestuj w szkolenia personelu, włącz zasady bioasekuracji w codzienne obowiązki wszystkich pracowników i regularnie przeprowadzaj audyty, aby szybko wykrywać i korygować ewentualne nieprawidłowości.