Spotkanie z przyszłością: jak ferma Innova Canada z powodzeniem przeszła na otwarty system porodowy

W genetycznej fermie zarodowej Topigs Norsvin Innova Canada skutecznie wdrożono otwarty system porodowy i laktacyjny. „Obecnie, gdy nasze lochy wchodzą do kojca porodowego, jest on całkowicie otwarty” – wyjaśnia Laura Vargovic, genetyk programu hodowlanego.

W niniejszym artykule przyglądamy się szczegółowo temu, w jaki sposób Topigs Norsvin, wykorzystując wieloletnie doświadczenie oraz wiedzę naukową, opracował czteroetapowy protokół umożliwiający wdrożenie otwartego systemu porodowego w swojej genetycznej fermie zarodowej Innova w Kanadzie. Było to możliwe dzięki ścisłej współpracy w ramach Topigs Norsvin, obejmującej dyrektora zarządzającego w Kanadzie Mike’a Shawa, genetyka programu hodowlanego Laurę Vargovic oraz kierownika fermy Zacha Wollmanna wraz z zespołem pracującym na miejscu. 

Fundamenty budowane przez dekady

Sukces Topigs Norsvin we wdrożeniu otwartego systemu porodowego w Innova Canada opiera się na ponad dwudziestu latach doświadczenia w hodowli loch w systemach otwartych. W Norwegii taki sposób utrzymania loch jest wymagany prawnie, a linia Norsvin Landrace była hodowana w tych warunkach przez ponad 20 lat. Pozwoliło to stworzyć holistyczne podstawy genetyczne, kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania loch w środowiskach zorientowanych na dobrostan zwierząt. 

Zrównoważone podejście hodowlane Topigs Norsvin koncentruje się na zwierzęciu jako całości, a nie wyłącznie na cechach produkcyjnych. Obejmuje ono również cechy matczyne, funkcjonalne, przeżywalność prosiąt oraz cechy behawioralne. Otwarte systemy porodowe dodatkowo uwypuklają znaczenie tej filozofii. Kluczowe cechy – takie jak zachowania matczyne, przeżywalność prosiąt oraz solidna budowa sprzyjająca długowieczności – stają się bardziej widoczne na potrzeby selekcji. 

Nowa główna lokalizacja hodowlana

Genetyczna ferma zarodowa Topigs Norsvin Innova Canada w Manitobie jest główną lokalizacją hodowlaną dla linii Z, jednej z linii wykorzystywanych do hodowli lochy TN70. Placówka o obsadzie 1600 loch została zasiedlona w 2023 roku. Od początku była ona zaprojektowana z myślą o utrzymaniu grupowym, przy czym lochy zamykano w klatkach tylko na czas krycia. 

„Otwarcie nowej fermy jest wyzwaniem samo w sobie, nie mówiąc już o uruchamianiu skomplikowanej genetycznej fermy zarodowej” – wyjaśnia Laura Vargovic.

Czteroetapowe przejście

Proces przejściowy w Innova Canada rozpoczął się w grudniu 2023 roku, siedem miesięcy po pierwszych oproszeniach. W ciągu sześciu miesięcy zespół zrealizował cztery starannie zaprojektowane etapy, a pełne wdrożenie zakończyło się w maju 2024. „Proces miał przebiegać stopniowo i etapami” – wyjaśnia Laura Vargovic. „Podczas regularnych spotkań i dyskusji nad wynikami osiąganymi na poszczególnych etapach wspólnie ustalaliśmy moment przejścia do kolejnego. Na wszystkich etapach lochy i prosięta monitorowano przy użyciu kamer w specjalnie przygotowanych kojcach. Zespół analizował dane i badał przyczyny śmiertelności prosiąt przed przejściem do następnego etapu”. 

„Otwarte systemy porodowe są różnie interpretowane w różnych miejscach na świecie” – dodaje Vargovic. „Czasami zakładają one np. otwieranie klatek pięć dni po porodzie, natomiast w przypadku Innova Canada lochy mają swobodę od momentu wejścia do porodówki aż do zakończenia laktacji”. 

Czteroetapowy protokół:

„Byliśmy pozytywnie zaskoczeni” – wspomina Zach Wollmann, kierownik fermy Innova Canada. „W otwartym systemie porodowym spodziewaliśmy się wyższej śmiertelności przedodsadzeniowej, ale nasze wstępne wyniki pokazały, że lochy i prosięta radziły sobie całkiem dobrze. To znacznie ułatwiło decyzję o pełnym przejściu na otwarty system porodowy”. 

„Dzisiaj jesteśmy na czwartym etapie protokołu [opisanego powyżej]” – wyjaśnia Wollmann. „Lochy prośne trafiają do kojców porodowych i nie są zamykane w klatkach. Pozostają w takim systemie do momentu odsadzenia własnych prosiąt i opuszczenia porodówki. Niekiedy, w określonych sytuacjach, możemy tymczasowo zamknąć lochę w klatce na kilka dni, aby zapewnić bezpieczeństwo prosiętom”. 

Ludzie na pierwszym miejscu

„Przejście na nowy system obejmowało przede wszystkim szkolenie ludzi, aby potrafili dostosować się do nowego środowiska, oraz zapewnienie bezpiecznych warunków zarówno dla zwierząt, jak i dla pracowników” – mówi Vargovic. „Wszyscy na fermie byli mocno zaangażowani w ten proces”. 

Szkolenia koncentrowały się na kilku kluczowych obszarach. Kluczowym elementem było spokojne i cierpliwe przemieszczanie ciężarnych loch z wykorzystaniem technik łagodnego postępowania ze zwierzętami. „Dajemy lochom czas. Jeżeli locha chce się zatrzymać i odpocząć, czekamy, aż sama zdecyduje się ruszyć dalej” – wyjaśnia Wollmann. „Było to bardzo ważne doświadczenie dla nas oraz dla całego zespołu – dzięki niemu nauczyliśmy się, jak prawidłowo karmić lochy i odpowiednio z nimi postępować”.

Pracownicy fermy nauczyli się odczytywać temperamenty poszczególnych loch i rozpoznawać, kiedy konieczna jest interwencja, a kiedy można pozwolić na pełną ekspresję naturalnych zachowań matczynych. Codzienne spotkania w pierwszym miesiącu stworzyły przestrzeń do zadawania pytań i zgłaszania wątpliwości, co pomogło zbudować pewność siebie w trakcie okresu przejściowego. 

Wpływ na ludzi i zwierzęta

„To była niezwykle pozytywna zmiana” – mówi Wollmann. „Zwierzęta wydają się bardziej zrelaksowane i szczęśliwsze.” Jako że jest to ferma zarodowa, większość zwierząt to lochy w pierwszym miocie, dlatego spokojne obchodzenie się z nimi ma szczególne znaczenie. 

Vargovic zgadza się z tą oceną: „Ogólnie rzecz biorąc, lochy wydają się bardzo spokojne – zarówno w okresie ciąży, jak i na porodówkach”.

„Obecnie wszystko funkcjonuje bardzo dobrze i przynosi znakomite efekty” – dodaje Wollmann. „Od dłuższego czasu utrzymujemy stabilne, dobre wyniki. Od momentu rozpoczęcia projektu przeszliśmy długą drogę”. 

Więcej informacji

1. Odkrywanie tajemnic instynktu macierzyńskiego dzięki zaawansowanemu monitorowaniu
2. Wzorce postawy loch w okresie okołoporodowym w odniesieniu do wartości genetycznej dla cech matczynych oraz ryzyka przygniatania prosiąt w systemach otwartych i wykorzystujących klatki porodowe

Dowiedz się więcej: Gotowe na wyzwania przyszłości – hodowla loch do systemów utrzymania grupowego

Holistyczne podstawy genetyczne wynikające ze zrównoważonego podejścia hodowlanego Topigs Norsvin okazały się kluczowe dla zdolności loch do funkcjonowania w środowiskach zorientowanych na dobrostan. Locha TN70 demonstruje już te zalety u klientów na całym świecie, niezależnie od systemu produkcji. Co istotne, takie zrównoważone podejście zapewnia elastyczność i sprawia, że genetyka lepiej adaptuje się do różnych systemów produkcyjnych. Udana transformacja w Innova Canada potwierdza, że zrównoważone programy hodowlane są niezbędne, aby rasy mogły przystosować się do otwartych systemów produkcji. 
〉Bądź na bieżąco z kolejnymi materiałami na ten temat.